Là một nhóm thuốc được sử dụng nhiều, nhằm tăng cường quá trình trao đổi chất nâng cao sức khỏe thú cưng. Nhóm thuốc mà trong các ca điều trị không thể thiếu được.
-Nhóm Vitamin
Là một nhóm thuốc được sử dụng như những chất phòng và trị bệnh cho các đối tượng vật nuôi. Trong phối hợp khẩu phần thức ăn. việc bổ sung một lượng vitamin vào khẩu phần là không thể thiếu được. Vitamin được chia ra hai nhóm chính, nhóm vi tamin hòa tan trong nước và nhóm vitamin hòa tan trong dầu.
* Nhóm vi tamin hòa tan trong nước: bao gồm vitamin nhóm B (B1; B2, B6, B12,
vitamin H, VitaminPp, và vitamin C.,K). Là nhóm vitamin tăng cường quá trình oxy hóa khử thúc đẩy quá trình trao đổi chất. Tăng cường quá trình giải độc. Nhất là vitamin C được sử dụng trong điều trị là một loại thuốc tăng cường giải độc, tăng sức đề kháng của thú cưng. Trong thú y cũng như trong y học để tiện cho người sử dụng người ta phối chế các loại vitamin nhóm B với nhau gọi là B.complex. Vitamin nhóm B( nhóm vitamin hòa tan trong nước) có nhiều trong hoa quả, rau. Một số loại động vật như bò, chúng có khả năng tổng hợp được nhóm vitamin B tại dạ cỏ, nên sự thiếu hụt vitamin nhóm B đối với bò, loài nhai lại ít gặp hơn. Sự thiếu hụt vitamin trong khẩu phần thức ăn của thú cưng thường dẫn tới các bệnh hiểm nghèo. Ví dụ: thiếu B1 cơ thể mắc chứng bệnh Beri-Beri, bại liệt. Thiếu C,sức đề kháng kém hay chảy máu chân răng, và các cơ quan nội quan, vitamin làm cho thành mạch máu rắn chắc. Vitamin C tăng cường giải độc. Đặc biệt là trong các ổ viêm do quá trình trao đổi chất ở khu vực viêm xẩy ra mạnh tạo ra một số chất trung gian, ngăn trở kéo dài quá trình viêm và lành sẹo. Do vậy việc dùng vitamin C trong các trường hợp viêm là không thể thiếu được...
*Nhóm vitamin hòa tan trong dầu mỡ.
Bao gồm các vi tamin A,D,E.. Nhóm vi tamin có nhiều trong sản phẩm động vật như gan dầu mỡ cá, trứng sữa. Vitamin A trong sản phẩm thực vật có tiền vitamin A -Karoten, có nhiều trong các hoa củ quả có màu đỏ. Vitamin A, là vi tamin sinh trưởng, thiếu vi tamin A thú cưng còi cọc chậm lớn, long da không bóng mượt. Nhất là đối với thú cưng sinh sản thì nhu cầu vi tamin A càng lớn (Đực giống, nái mang thai). Vitamin D- là vitamin làm xúc tác cho quá trình hấp thụ canxi và photpho. Thiếu vi taminD cơ thể thú cưng non phát triển còi cọc, chậm lớn dị hình về bộ xương, thú cưng già thì mắc bệnh loảng xương mềm xương. Đối với thú cưng non trong giai đoạn sinh trưởng việc bổ sung một lượng vitamin D trong khẩu phần ăn là vô cùng quan trọng. Trong tự nhiên, trong các sản phẩm thực vật như rơm cỏ khô có chứa nhiều vitaminD, khi vào cơ thể chúng được tích dự trử ở dưới da ở dạng tiền vitminD, dưới tác dụng của ánh sáng mặt trời,tia tủư ngoại, tiền vitamin D sẻ chuyển thành VitaminD. VitaminE- Người ta còn gọi là vitamin sinh dục. Đây là một vitamin tăng cường khả năng tạo tinh trùng ở tinh nang, và kích thích quá trình trứng chín và rụng. Ngời ra vitamin E còn giúp cho bộ long da bóng mượt, cơ thể cường tráng. Vitamin E có nhiều trong các hạt nẩy mầm, như giá, đổ. Trong chăn nuôi đực giống việc bổ sung vitamin E là vô cùng cần thiết. Thực tế người ta phải ủ thóc nẩy mầm rồi nghiền bột cho đực giống ăn.
![](/UploadFile/images/IMG_20211230_103210_940.jpg)
Trong thú cưng, nhóm vitamin hòa tan trong dầu mỡ, được xem như là một thứ thuốc tăng cường sức khỏe cho thú cưng và được dùng rộng rãi trong các ca điều trị bệnh, hoặc bổ dưỡng cho thú cưng sau khi bị bệnh, chống béo, hồi phục cơ thể nhanh. Để tiện sử dụng các công ty thuốc thú y, người ta phối trộn 3 loại vitamin này với nhau, gọi là ADE. Complex.
-Nhóm hormon
Hormon là- sản phẩm của các tuyến nội tiết , tiết ra đi thẳng vào máu không thông qua hệ thống ống dẫn đến cơ quan cần tác động. Trong y học, và thú y học bằng con đường tổng hợp hóa học mà người ta tổng hợp nên thuốc có tác dụng như những hormon tự nhiên. Nhóm thuốc này sử dụng khá rộng rải, nhằm điều trị bệnh, tăng cường quá trình trao đổi chất, tạo năng xuất cao trong chăn nuôi. Những thành tựu của công nghệ hóa học, ngày nay trong thú cưng và y học xuất hiện nhiều loại hocmon được sử dụng vào nhiều lỉnh vực và mục đích khác nhau. Ví dụ: Chất hormon Oestrogen, là hôcmon không những có trong cơ thể con cái, mà người ta còn tìm thấy cả trong cơ quan sinh dục con đực, và còn tìm thấy các hợp chất có cấu tạo tương tự như Oestrogen như trong khoai tây, mạch nha... Hocmon tác dụng lên nhiều quá trình hoạt động sống của cơ thể, như Adrenalin, Serotonin, angiotenzin, histamin. Bởi vậy trong thực tế có thể bổ sung rất nhiều chất có tác dụng tương tự như hocmon. Bằng con đường hóa học, sinh tiết, chiết xuất chia hocmon ra làm bốn nhóm chính sau:
* Nhóm 1: Chất tiết từ các tuyến tế bào nội tiết như: insulin, adrenalin Oestron. Những sản phẩm này chứa một hàm lượng lớn hocmon tinh chất
* Nhóm2: Chế phẩm thực vật:
* Nhóm 3: Các hocmon bằng con đường tinh chiết.
* Nhóm4: Các hocmon tổng hợp bằng con đường hóa học
Thực tế, những nghiên cứu sử dụng hocmon có một ý nghĩa thực tiển vô cùng to lớn. Trong công nghệ sinh học hiện nay hướng sử dụng các chế phâme hocmon tăng năng suất chăn nuôi đã và đang thực hiện có kết quả. Bên cạnh những thành tựu đáng kể thì việc lạm dụng các chế phẩm hocmon trong chăn nuôi vẫn còn một số tồn tại. Những chế phẩm sử dụng thêm để theo ý muốn của con người, khi các chế phẩm hocmon vào cơ thể động vật có những biến đổi khác thường có khi gây nên những bệnh khá trầm trọng. Ví dụ: khi thiểu năng tuyến giáp cơ thể tăng cường tích nước ở dưới da, nhược năng hoạt động thần kinh trung ương, khả năng làm việc của cơ thể yếu kém. Nặnghơn đó là bệnh Bazedo. Ngược lại một khi ưu năng tuyến giáp, hoạt động thần kinh giao cảm tăng cường, dẫn tới rối loạn hàng loạt bệnh lý khác. Trong một số trường hợp thừa hàm lượng hocmon gây những biến đổi của cơ thể. Ví dụ : thừa hocmon sinh dục nử ở những con thú cưng non đang trưởng thành thì dẫn tới mất các dấu hiệu về sinh dục,tăng cường quá trình phát triển của cơ thể. Theo những nghiên cứu mới nhất, hcác nhà nghiên cứu cho rằng một số hocmon có thể kìm hảm sự phát triển của các khối u. Thú y họcvà y học hocmon được sử dụng như những thuốc để điều trị những thiếu hụt về chức năng nào đó của cơ thể.
Một số hocmon thường dùng:
-Oestrogen: là hocmon của tuyến sinh dục con cái, do noản nang tiết ra, có tác dụng kích thích quá trình chuyển hóa đường, protein và purin, tăng cường quá trình trao đổi chất ở xương, thúc đẩy vòng chuyển hóa axit axetic. Chính vì vậy mà kích thích quá trình trứng
chín. Trong chăn nuôi đểtạo cho các thú cưng động dục hàng loạt người ta tiêm bổ sung thêm Oestrogen để kích thích quá trình trứng chín và động dục. Trong sinh sản cá nhân tạo, để cho đẻ theo ý muốn cũng tiêm bổ sung chế phẩm Oestrogen. Về độc lực của oestrogen cũng rất cao. Có thể gây xuất huyết tử cung. Adrenalin : Đây là hocmon của miền võ tuyến thượng thận. Bằng con đường hóa học người ta đã bào chế được adrenalin, mà tính chất tác dụng như adrenalin chiết xuất. Tác dụng
của adrenalin, co mạch ngoại vi, tăng cường tuần hoàn, tăng hoạt động của tim.